PTTK

główna  mapa  napisz  kontakt  konkursy  serwer

english by Google

WYSZUKIWARKA

english deutsch


zapisz się do PTTK
korzystaj z rabatów

ANKIETA
Rajdy piesze - jakiej długości są najfajniejsze
do 10 km
15 km
20 km
25 km
ponad 25 km

PTTK na Facebook

Instagram

Karta Dużej Rodziny

logo Rok Turystyki Rowerowej

logo Turystyka Rodzinna

logo Turystyka dla wszystkich


Młodzież

Bezpieczne szlaki

newsletter

100 lecie Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

znak PTK

 

 

 

Obchody 100-lecia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego niosącego nadzieję na samodzielny byt państwowy, budującego tożsamość narodową w szerokich kręgach społecznych, dziś stać się mogą impulsem do pogłębienia pracy programowej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, bezpośredniego spadkobiercy PTK.

Warto, wykorzystując jubileuszowy czas, poznać założenia i praktykę pracy krajoznawczej w tak odmiennych warunkach społeczno-politycznych jak zabór rosyjski, II Rzeczypospolita, pierwsze pięć, trudnych lat PRL-u.

Warto przekonać się, iż już u korzeni zorganizowanego ruchu krajoznawczego na ziemiach polskich odnajdujemy wszystkie zasadnicze kierunki prac prowadzonych współcześnie.

Zbliżający się Jubileusz 100-lecia PTK był inspiracją dla Komisji Historii i Tradycji ZG PTTK XV kadencji Towarzystwa, aby prace badawcze nad jego dziejami uznać za wiodące zadanie. W uzupełnieniu postanowiono również zabezpieczyć druki organizacyjne będące podstawowym materiałem źródłowym z racji na zniszczenie archialiów PTK, które spłonęły w czasie Powstania Warszawskiego na Starym Mieście w kamienicy Baryczków. Badania są kontynuowane w XVI kadencji. Podobnie prace nad swoimi dziejami podejmują liczne oddziały PTTK, a w szczególności te, których rodowód sięga Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Już obecnie KHIT ZG PTTK, w swoim dorobku, posiada szereg ukończonych opracowań, w części publikowanych w czasopiśmiennictwie PTTK, w części oczekujących na publikację.

Właściwy, dla badań historycznych, dystans czasowy oraz brak ograniczeń cenzury pozwalają mieć nadzieję, że zostaną zlikwidowane kolejne białe plamy naszego ruchu.

Wanda Skowron
Przewodnicząca
Komisji Historii i Tradycji
ZG PTTK

 

 

O jubileuszu

logo NCK

W dniu 27 lipca b.r. podpisano z Narodowym Centrum Kultury umowę dotyczącą projektu "Jubileusz 100-lecia powstania PTK".
Dzięki wsparciu finansowemu Narodowego Centrum Kultury zostaną wydane:

- dwa pierwsze tomy p.t. "Studia i materiały z dziejów krajoznawstwa na ziemiach polskich",

- tom I poświęcony dziejom i formą działalności krajoznawczej PTK oraz współpracy z pokrewnymi organizacjami i instytucjami,

- tom II zawierał będzie biogramy wybitnych krajoznawców polskich.

- reprint "Ustawy PTK" z 1906 r.,

- plakat.

Wydawnictwa trafią do wszystkich Oddziałów i jednostek Towarzystwa oraz bibliotek.

W dniach 20-21 października 2006 odbędzie się w Warszawie Jubileuszowa Sesja "100 lat ochrony polskiego dziedzictwa narodowego", nad którą honorowy patronat objął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski.

 

 


 

Po sesji październikowej - kilka słów.

100-lecie
Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

            Tuż obok Kościoła p.w. Świętej Anny w Warszawie, na dzisiejszym gmachu Centralnej Biblioteki Rolniczej znajduje się tablica przypominająca, że właśnie w tym gmachu odbyło się pierwsze zebranie Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Wówczas tj. 1906 roku, w tym budynku mieściło się Muzeum Przemysłu i Rolnictwa. W nim spotkali się ci, którzy nadali formalny kształt rozwijającemu się ruchowi krajoznawczemu.  Byli wśród nich Aleksander Janowski, Karol Hoffman i Kazimierz Kulwieć, którzy podpisali  wniosek  - statut - złożony carskim władzom. Pierwszym prezesem Towarzystwa został wybrany Zygmunt Gloger. W publikacjach  poświęconych historii Towarzystwa przypomina się określone wówczas cele:
Ustawa Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego § 2

  1. Organizuje wycieczki po kraju, prowadzone przez specjalistów poszczególnej gałęzi krajoznawstwa.
  2. Urządza wycieczki i ekskarsje dla młodzieży i Członków Stowarzyszenia do miejscowości godnych uwagi z jakichkolwiek  względów.
  3. Gromadzi  wszelkie zbiory, dotyczące fiznografji, folklora, archeologji, etnografji, przemysła, sztaki itd.
  4. Zakłada i utrzymuje biblijotekę, poświęconą krajoznawstwu i gałęziom wiedzy związanym z krajoznawstwem.
  5. Urządza odczyty i konferencje z dziedziny krajoznawstwa.
  6. Organizuje wykłady, dotyczące sposobu  badań, organizowania wycieczek, robienia zdjęć fotograficznych, kolekcjonowania okazów przyrodniczych.
  7. Otwiera pracownie do badań i doświadczeń.
  8. Tworzy Sekcje lub Oddziały prowincjonalne.
  9. Urządza wystawy krajoznawczo-naukowe.
  10. Posiada Korespondentów w kraju lub zagranicą.
  11. Wydaje czasopismo, poświęcone krajoznawstwu polskiemu.
  12. Roztacza opiekę nad zabytkami sztuki, pamiątkami historycznymi i osobliwościami przyrodniczymi w kraju.

            Realizując te cele Towarzystwo zyskało zaszczytne miano "Ministerstwa Polskości". Polski nie było na mapie politycznej Europy. Uzasadnieniem tego była działalność PTK w kształtowaniu wiedzy historycznej, znajomości polskiej kultury, a w szczególności budowy podstaw muzealnictwa. Towarzystwo potrafiło skupić kręgi badawcze tworząc podstawy rozwoju wielu dziedzin nauki. Jednocześnie realizowało, szczególnie wśród młodzieży bogaty program aktywności poznawczej i popularyzacji nauki. Stworzyło też ciekawy program rozwoju fotografii krajoznawczej i pocztówek, z których uczyniło ważny środek kształtowania tożsamości narodowej. Mówiąc krótko, Polskie Towarzystwo Krajoznawcze stało się ważnym ośrodkiem kształtowania polskiej myśli naukowej, kultury narodowej oraz nowoczesnej oświaty.
Szczególnym wyznacznikiem, wynikającym z istoty krajoznawstwa była bezpośredniość  kontaktu z rodzimą przestrzenią oraz jej przyrodniczymi i kulturowymi skarbami. Integralności różnych sfer poznania, a także wzajemnego powiązania sfer poznawczych i emocjonalnych, sprzyjały organizowane przez PTK wycieczki. Pierwszą taką "oficjalną" wycieczkę zorganizowano w czerwcu 1907 r. do Puszczy Kampinoskiej. Było to kilka lat po publikacji Aleksandra Janowskiego z tytułem ja imperatyw - Poznaj swój kraj.
Myśl programowa i  istota metodyki pracy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego opierała się na haśle "przez poznanie  do umiłowania kraju, przez umiłowanie do czynów ofiarnych".
To hasło już po odzyskaniu niepodległości stanowiło o treści pracy krajoznawczej wśród młodzieży.
Gdyby szukać konkretów dokonań Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego to:
- stworzyło podstawy polskiego muzealnictwa ( wiele muzeów regionalnych i jedno narodowe to muzea z PTKrajowskim rodowodem),
- stworzyło podstawy krajoznawstwa i nauczania geografii w polskim szkolnictwie,
- spowodowało uznanie wycieczki za niezwykle owocną formę w procesach poznawczych i wychowawczych,
- wskazywało na wagę warstwy emocjonalnej w krajoznawstwie ("krajoznawca poznaje Polskę sercem" - M. Wisznicki),
- stworzyło fundamenty fotografii krajoznawczej w Polsce.,
- przyczyniło się znacząco do integrowania porozbiorowej Polski. Jasno to stwierdzono na pierwszym Kongresie Krajoznawczym w 1929 r. (odbył się w Poznaniu obok Powszechnej Wystawy Krajowej). Jednocześnie mądrze rozwijało regionalizm,
- stworzyło podstawy   przewodnictwa  na  nizinach,
- wykreowało model aktywności naukowej uczniów z których najlepsi publikowali swoje osiągnięcia w periodyku młodzieży krajoznawczej "Orlim Locie",
- po  drugiej wojnie światowej odegrało dużą rolę w procesach adaptacji "świadomościowej" na Ziemiach Odzyskanych.
W 1950 r. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze podjęło uchwałę  podobnie jak Polskie Towarzystwo Tatrzańskie o zjednoczeniu się w Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. PTTK kontynuuje i rozwija tradycje zrodzone w PTK. Potwierdza to realizowany w PTTK przez ponad 50-lat krajoznawczy program rozwoju turystyki.
Obchody 100-lecia PTK były dla PTTK oczywistością. Powołano Komitet Obchodów na czele z ówczesnym prezesem ZG PTTK prof. Januszem Zdebskim.
Komitet przyjął, że kulminacyjnym punktem obchodów będzie sesja "100 lat  w ochronie polskiego dziedzictwa narodowego". Kilkunastu uczonych oraz pracowników nauki przygotowało referaty, które zostały wygłoszone na sesji w dniach 21 - 22 października w Galerii Porczyńskich w Warszawie. Uczestnicy  sesji otrzymali: reprint odznaki i pierwszego Statutu PTK oraz dwa tomy pionierskich opracowań historii Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Wydano także jubileuszowy plakat i kopertę ze specjalnym znaczkiem pocztowym.
Nad obchodami i sesją patronat objął pan Michał Kazimierz Ujazdowski Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a Narodowe Centrum Kultury dofinansowało wydanie tomów historycznych  PTK oraz rocznika "Ziemi" poświęconego obchodom.
W uroczystościach  wziął  udział ks. Kardynał Józef Glemp -  prymas Polski, który odprawił  Mszę Świętą  w intencji twórców i działaczy PTK oraz z ich kontynuatorów w PTTK (Warszawa - Żoliborz kościół p.w. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych).
Uroczystości w Warszawie poprzedziły dziesiątki imprez  na terenie całej Polski,
z których do najważniejszych należy zaliczyć:
- spotkanie Członków Honorowych PTTK i przewodników na trasie pierwszej wycieczki PTK (w 99 rocznicę tej wycieczki),
- zorganizowanie przez Małopolsko-Ślaski Komitet Obchodów 100-lecia PTK imprezy w Ogrodzieńcu oraz sesji popularno-naukowej w Sosnowcu,
- sympozjum "Prekursorzy i kontynuatorzy zorganizowanej turystyki i regionalizmu w XX i XXI wieku w Poznaniu i Wielkopolsce oraz odsłonięciu poświęconego temu głazu - pomnika w Poznaniu,
- sesję popularno-naukową w Łebie poświęconą historii krajoznawstwa na Pomorzu,
- sesję nt. kolekcjonerstwa w PTK i PTTK,  którą zorganizowali lubelscy działacze PTTK,
- sympozjum w trakcie Centralnego Zlotu Krajoznawców w Kaliszu,
- Podkarpacki Zlot Krajoznawców w Prudniku,
- przedsięwzięcia Komisji Turystyki Pieszej ZG PTTK (specjalna wystawa oraz II stopień odznaki im. Aleksandra Janowskiego),
- organizację konkursów plastycznych i fotograficznych dla młodzieży "Mój kraj"

            Warto podkreślić, że październikowa sesja w Warszawie nie zakończyła obchodów. Będą one trwały dalej. W grudniu w Warszawie odbędą się kolejne spotkania i otwarte zostaną kolejne wystawy.
Więcej informacji o obchodach 100-lecia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego na stronach www.pttk.pl


Warszawa, 2006.10.25

zdjęcie   SERWISY: 
 SZLAKI
 ODDZIAŁY
 OBIEKTY
 GOŚCINIEC
zdjęcie   NA SKRÓTY: 
 KONTAKT
 WSTĄP DO PTTK
 ODZNAKI PTTK
 RABATY PTTK
 PARAGRAFY
 IMPREZY

reklama
reklama
reklama
reklama

reklama

reklama

reklama
reklama

reklama

reklama

reklama

reklama

reklama
ORIENT - projektowanie stron internetowych

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze   © Wszelkie prawa zastrzeżone
 
 

Do działania stron w domenie pttk.pl używane są cookies. Polityka cookies.
Użytkownik wyraża zgodę na cookies przez ustawienie lub pozostawienie
opcji swojej przeglądarki zezwalającej na cookies.